شما اینجا هستید: رهنامه پژوهش » سرمقاله » تاریخ و رسالت تاریخی ما
تاریخ و رسالت تاریخی ما | سردبیر
458 بازدید

گرایش علمی به حوزه خاصی از دانش و به دنبال آن تخصص‌گرایی، واقعیت انکار‌ناپذیر و قابل توجه امروز نهادهای علمی است. مسئله‌ای که می‌توان برای آن پشتوانه عقلی جست و یا با استناد به برخی رفتارهای معصومین، پیشینه تاریخی فراهم نمود. به‌عنوان نمونه می‌توان به روایت نقل شده از یونس بن یعقوب درباره مردى از اهالى شام اشاره کرد که به محضر امام صادق(علیه السلام) تشرّف یافت و درخواست مناظره در برخی مسائل علمی را مطرح نمود و آن حضرت نیز وى را در گرایش‌های مختلف کلامی به افراد خاصى چون حمران بن اعین، ابو جعفر الاحول (معروف به مومن طاق)، هشام بن سالم، قیس بن ماصر و هشام بن حکم، ارجاع داده و در نهایت خود ایشان به قضاوت و جمع‌بندى مناظره پرداختند۱٫ این روایت، پیامی صریح در زمینه حرکت امام صادق(علیه السلام) در راستاى تربیت شاگردان متخصص در حوزه‌هاى گوناگون علمى دارد و نیز گواهی بر این حقیقت است که چه بسا باید در برخی از موضوعات خاص در یک رشته علمى، افراد صاحب‌نظرى وجود داشته باشند.
با این همه، وجود برخی نگرش‌های تنگ‌نظرانه و نادرست نسبت به حوزه دانش تاریخ و خارج دانستن آن از مقولات قابل تحقیق علمی، باعث شده تا زمینه‌های رشد و پویایی این حوزه از دانش، همسان دیگر اقرانش به پیش نرفته و اسف‌مندانه باید اذعان نمود که جایگاه شایسته و با اهمیت خود را در متن حوزه و در ساحت نظریه‌پردازی علمی از دست داده و به سایر نهادها و مراکز علمی واگذار نموده است.
امروزه مطالعات تاریخى در محورهاى گوناگونى در حال انجام است؛ از تاریخ انبیا و امت‌ها و مکاتب و فرقه‌های اسلامی و غیراسلامی تا تاریخ فرهنگ و تمدن و تحولات اجتماعى، سیاسى و فکرى در ادوار مختلف اسلام؛ علاوه بر این همه، رویکردهای فلسفی و نظری و معرفتی جدیدی که هر کدام دامنه و قلمرو وسیعی از معارف بشری را شامل می‌شود، پا در قلمرو دانش تاریخ نهاده است. با وجود این همه رشته‌هاى تخصصى و گرایش‌هاى ویژه در تاریخ، اهتمام به این دانش در حوزه‌های علمیه آنسان که پاسخ‌گوى نیازهاى موجود باشد، پدید نیامده است. هر چند آنچه گفته شد به معنای نادیده‌انگاری تلاش‌های محققین و پژوهشگران دینی در حفظ و انتقال این قطعه از تراث علمی اسلامی نیست. به هر روی این شماره از نشریه رهنامه پژوهش تلاشی است کوچک در راه بازخوانی یکی از رسالت‌های اصلی حوزویان. امید که مقبول افتد.

۱٫ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، جلد ۱، صفحه ۲۲۰، حدیث۴٫

برای این مطلب یک دیدگاه ثبت شده است!

  1. ۱۳۹۵/۱۰/۱۶

    […] تاریخ و رسالت تاریخی ما | سردبیر […]

پاسخ دهید: